Muzische inspiratiedag in de BUDAFABRIEK met HUMUZ en CANON CULTUURCEL

Deze dag was geïnspireerd op een ‘Edcamp’, een zogenaamde “onconferentie” over educatie, een door deelnemers gedreven bijeenkomst zonder specifiek programma en met een open structuur. 

Elke deelnemer had zelf iets voorbereid en mocht dat brengen in 12 minuten. De bedoeling was om te leren van elkaar. Een onderdompeling in culturele prikkels met o.a.

•  Wiskunsten: een project van de freinetschool De Levensboom waarbij wiskunde en kunst wordt gecombineerd.

•  Tank (oorlog 14-18), een dynamoproject in een lagere school in Gent. Samen met kunstenaars van MUZE werkten ze rond oorlog en vrede.

•  Kunst en afval

• Taal stimuleren door te liegen: bij een kunstbeschouwing stellen we als leerkracht dikwijls de vraag 'Wat zie je?' Deze leerkracht gaf ons mee dat je veel meer taal kan stimuleren door te vertrekken vanuit een stelling of een leugen van het schilderij of de foto. Ze moeten deze leugen weerleggen en elkaar overtuigen. 
• De theaterkoffer van de provincie
• ... 

We grepen in de namiddag de kans om nog eens “SPEELVOGEL” te zijn. Onder leiding van Kunst In zicht en Casa Blanca doken we in innoverende actieve werkmethodieken van telkens 12 minuten. Dus inspiratie opdoen en die nadien integreren binnen je eigen klas was de boodschap.

We ontdekten een veelvoud aan kunsteducatieve werkvormen. Sommige werkplekken werden begeleid door een kunstdocent/kunstenaar, bij anderen kun je zelfstandig aan de slag. Bijvoorbeeld:

•   Move-it: na een korte opwarming laten we een pluimpje dansen op de muziek (via koptelefoon). Daarna spelen we per twee: de één beweegt de pluim op de maat van de muziek, de ander beweegt zoals de pluim. Als slot dansen we zoals een pluim.
  

•  Weerklank: in een kamishibai zitten weerkaarten of prenten met symbolen van het weer. We kiezen elk een muziekinstrument en we linken een geluid met een symbool. De ‘weerman’ bepaalt welke klanken aan bod komen.
  
  
  
  

•  Tafeltekens: we zoeken naar details in de ruimte en we maken daar een schets van. Deze schetsen worden gebruikt om op de tekentafel (folie) met speciale stiften te tekenen. De tafel wordt een speelplaats vol tekens.
  
  
  
  

•  Kunst op pad

•  Drama: Na het verkennen van de voorwerpen gaan we ze plaatsen in de poppenkast. Dit doen we zonder te praten. Nadien schrijft iedereen zijn verhaal. 
  
• Gevangen geluid
  
• KRAK
• ...

Interne CultuurCoördinator dag 4 en 5

De laatste twee dagen van deze vorming… De cultuurpartners en de directeurs vervoegden onze groep: interessante ontmoetingen met beloftes tot een samenwerking op langere termijn.

Een kort overzicht van het programma

Actieve muzische activiteiten

Natuurlijk bleven wij niet op onze stoel zitten. We gingen actief aan de slag. De begeleiders hadden leuke muzische activiteiten voorbereid: een kleurenmuziektwister, korte bewegingsopdrachtjes, leuke tussendoortjes. Deze muzische activiteiten werden uitgebreid met ideetjes van de leerkrachten (ons huiswerk): creatief met taal, dieren uitbeelden, muzikale opdrachten, schetsen met houtskool. De muziektwister zal ik in de klas uitproberen. Muzotip volgt!

 
Het magische moment
We bekeken met de groep de film 'Magisch moment'. We bespraken na afloop wat ons het meest getroffen heeft.
Voor mij was het de zin: 'Het ene inspireert tot het andere...'
De film is te bekijken via de website van ICQ: www.icqweb.eu

De cultuurkompas

Een cultuurkompas is een matrix, een schematisch overzicht waarin alle culturele activiteiten van de school een plaats krijgen. De bedoeling is om te kijken wat er al  op school is om van daaruit een leerlijn te maken. We kunnen pas bepalen waar we naartoe willen als we weten waar we vandaan komen!
Mijn woensdagnamiddag was goed gevuld met het maken van mijn huiswerk. Het vormgeven aan de cultuurkompas was geen sinecure opdracht. Ik werkte één leerjaar uit. Ik maakte een voorstelling van de verschillende domeinen en de 21 leerdoelen. Ik gebruikte de ingevulde leerlijn van het VVKBaO van het vorige schooljaar.

De bedoeling is dat ik dit van elk leerjaar doe. Dit wordt dan met dat leerjaar besproken. Van daaruit volgt dan een brainstorm.

Draagvlak creëren bij collega's is één van de belangrijkste randvoorwaarden voor het realiseren van een beleidsplan. Iedereen gaat anders om met de diverse zaken die op school afkomen. Daarin speelt iedereen een eigen rol. We maakten de oefening met de hoeden van De Bono om daar een beter inzicht in te krijgen. Dit inzicht maakt het eenvoudiger om er op in te spelen.

Scenario

Na het bespreken van de verschillende kompassen gingen we over naar het schrijven van een scenario voor de school. Waar willen we naartoe?
We maakten een aanzet tot een zo concreet mogelijk beleidsplan voor de muzische vorming voor onze school.

Manifest

Het cultuurbeleid moet ook onder de aandacht gebracht worden in het team. Dit bereidden we voor onder de vorm van een manifest, met de bedoeling om een boost te geven, om de leerkrachten te prikkelen, te teasen…

Manifest van Kunst In Zicht

Dit manifest en onze visie stelden we voor in de groep. We konden dus al eventjes repeteren ;)

Onderwijs – cultuur

Met de ‘klachtendoos’ zetten we een andere pet op. We kropen als leerkracht in de huid van een cultuurpartner. De cultuurpartner kroop in de huid van een leerkracht. Door het formuleren van klachten vanuit een andere rol kregen we een duidelijk beeld van de wereld van de ander.

Hier kwam naar boven dat we met de klassen vooral gaan ‘shoppen’ binnen cultuur en dat er in de klas te weinig wordt toegewerkt naar toneelstukken e.d. Onderwijs vindt soms dat de voorstellingen ‘te’ artistiek zijn en te ver van de leefwereld van de kinderen. We zochten samen naar oplossingen: communicatie en betere samenwerking tussen onderwijs en cultuur biedt daar een antwoord op. Dit kan een taak zijn van de cultuurcoördinator in de school.

Taken van de cultuurcoördinator

Over taken gesproken… wat is de rol van de cultuurcoördinator? We leerden dat we dit op verschillende manieren kunnen invullen. We onderzochten onze rol op school en gaven daar een eigen invulling aan.


Twee gevulde dagen, vol inspiratie, ideetjes en nieuwe energie...

ICQ, verbindt cultuur en onderwijs - Kunst in zicht

ICQ is een methodiek die cultuur en onderwijs verbindt.

Ik volg het  ICQ-vormingstraject van 5 dagen. Samen met collega’s leerkrachten basisonderwijs en cultuurpartners uit de regio Zuid-West-Vlaanderen werken we aan een netwerk waardoor we na het traject beter op elkaar kunnen inspelen.

Vorige week gingen de eerste twee vormingsdagen door in de Academie in Kortrijk. We ontdekten via allerlei actieve werkvormen hoe we creativiteit een vaste plek kunnen geven in de klas.

Op 14 november gaat dag drie door. We hebben huiswerk gekregen en we moeten een muzische activiteit in elkaar steken uit het domein waar we ons het minst thuis in voelen.

Dit huiswerk zullen we evalueren tijdens interactieve sessies en we zullen methodes aangereikt krijgen om sterke muzische activiteiten uit te werken en te reflecteren over kwaliteitsvolle muzische vorming. Maar er is ook ruimte voor een aanzet naar een doelbewust beleidsplan rond cultuureducatie op school.

De laatste twee dagen vervoegen cultuurpartners de groep. Zo evolueert het traject naar een dialoog tussen cultuuractoren en geïnspireerde leerkrachten, waardoor er een beter inzicht groeit in de noden van het onderwijs in onze regio.

boekentips

 

 

Op bijscholingen onthoud ik het meest als ik actief mag bezig zijn. We hebben een aantal leuke activiteiten gedaan en die wil ik graag met jullie delen. Ik kies er twee uit.

 1.       Beschouwen : een (ver)beeldende opdracht:

1, Kies per twee een foto die jullie aanspreekt.

2, Beschrijf objectief wat er op de foto staat (doorgeven) KIJK

3, Beschrijf wat jullie denken dat er op de foto staat. Gebruik je verbeelding. (doorgeven) DENK
4, Schrijf 10 vragen op die bij je opkomen als je naar de foto kijkt. (doorgeven)VRAAG
5, Maak twee tableau vivants (doorgeven)
                * met de foto als vertrekpunt.
                * een associatie op de foto
6, Geef nu enkel de geschreven blaadjes door. Uit de drie blaadjes kies je iets dat jullie inspireert en geef het vorm met kledingstukken.
7, Schuif door. Verander iets aan het kunstwerk met de kledingstukken. Probeer het te verbeteren.
8, Beschouwen van de werkjes.

 

2.       99 manieren om een verhaal te vertellen.

We kregen allemaal een stripverhaal van één pagina te zien. Deze pagina kwam uit het boek ’99 manieren om een verhaal te vertellen’. Een heel interessant boek waarbij de auteur vertrekt van één kort verhaaltje en dit op allerlei verschillende manieren in een stripverhaal giet.

Onze opdracht was om te vertrekken van dit stripverhaal en met 5 foto’s het verhaal op een andere manier te vertellen of om er een vervolg aan te geven.

Met ons groepje vonden wij de keuken met een koelkast vol met bier…

Groeien in cultuur

Op mijn blog heb ik vorig jaar al de conceptnota ‘groeien in cultuur’ voorgesteld. Ik heb eindelijk wat tijd gevonden om deze conceptnota eens grondig door te nemen. Hieronder kan je een korte samenvatting lezen. http://muzocoach1011els.blogspot.be/2012/05/cultuureducatie.html

Na de schokgolf van het rapport van Anne Bamford (onderzoek naar de kwaliteit van de cultuureducatie in het Vlaams onderwijs in 2006-2007 http://www.canoncultuurcel.be/beleid/onderzoek/86  ) groeide in 2012 vanuit het departement onderwijs en cultuur een conceptnota met als bedoeling een structurele samenwerking op poten te zetten.
Het doel van deze samenwerking is het creëren van voorwaarden opdat jongeren alle kansen krijgen om hun creatieve talenten te ontwikkelen en opdat er een levendige wisselwerking ontstaat tussen cultuur en onderwijs.

De conceptnota bestaat uit vier delen.

In deel twee worden de vier doelen uitgelegd. In deel vier worden actiepunten per doel geformuleerd. In mijn samenvatting gooi ik deze twee delen samen.

Deel 1 Visie op cultuureducatie                     

Cultuur = Leren = Gedeelde herinnering    = Kunst, erfgoed, media, leesbevordering = Ieder kind heeft recht op deelname aan culturele en artistieke activiteiten.
Cultuureducatie = ontwikkelen van de talenten en vaardigheden.
Voordelen van cultuureducatie:
+ een voorwaarde voor een blijvende evenwichtige identiteitsontwikkeling.
+ economische vooruitgang
+ zorg voor de natuur
+ sociale samenhang en cultuur.
+ duurzame samenleving

 Deel 2 Vier doelstellingen voor het Vlaams beleid + Deel 4 Actieplan

1.       Meer (grotere maatschappelijke belangstelling creëren) en betere (meer kwaliteit) cultuureducatie voor iedereen.

Actieplan

·         Onderzoek ‘cultuur in de spiegel’
·         Hervorming van het secundair onderwijs + DKO
·         Commissie oprichten om de bestaande beleidsinstrumenten te screenen, een kwaliteitskader te creëren en om het budget te bepalen.
·         Cultuureducatief aanbod creëren en projectwerking in scholen stimuleren (cultuur in elke klas DYNAMO3)
·         Iets doen aan de lage leesinteresse (boekenjuf, leeskaart)
·         Studiebezoek aan Finland (zij scoren heel goed in lezen)
·         www.lieverlezen.be
·         Sensibiliseringscampagne (dag van de cultuureducatie + kunstendag voor kinderen)
·         Prijs van de Vlaamse Gemeenschap.
·         Mijn kunst is top (Ketnet)
* INgeBEELD: platform voor mediawijsheid

2.       Culturele competenties van leerkrachten en cultuureducatieve professionals verkennen en versterken. >>> vorming en opleiding om de expertise te verhogen.

Actieplan:

•             Leraar als cultuurleraar in plaats van participant
•             Opleidingen en vormingen organiseren.
•             Cultuureducatie binnen de lerarenopleiding grondig aanpakken
•             Dynamodagen
•             Lerarenkaart
•             Databank voor cultuureducatie oprichten.

3.       Een brede leef- en leeromgeving creëren, zowel binnen als buiten school.

Actieplan:

•             Brede school
•             Infrastructuur aanpassen
•             ICT-mogelijkheden in de klas verhogen.
•             Onderzoeken van leesomgevingen.

4.       Artistieke talenten maximale ontwikkelingskansen bieden >>> professionele carrière voor artistieke toptalenten mogelijk maken door dit aan te bieden in het onderwijs.

Actieplan:

•             Doorstroomopleidingen (en hervorming van DKO in 2014)
•             Artistieke trajecten in het secundair onderwijs organiseren.
•             Masterclasses voor jonge talenten organiseren.
•             Topcultuurscholen oprichten.

Deel 3 Beleidsmatige verankering van onderwijs en cultuur

Door middel van bijvoorbeeld enkele samenwerkingsverbanden tussen onderwijs-cultuur en bvb. Canon Cultuurcel of bijvoorbeeld door netwerken uit te tekenen en te implementeren willen ze de beleidsafstemming op lange termijn verzekeren.  

Thinking design?

Vandaag volgde ik het muzo-evenement in het 'Designmuseum in Gent' van het VVKBaO.

Wat heb ik gedaan?
- Aan de slag in het museum aan de hand van proevertjes van de workshops die je daar met kinderen kan doen (www.designmuseumgent.be)
- Ontdekken hoe je kinderen kan stimuleren tot ontwerpen.
- Beschouwen in het museum (+ achtergrond)
- Partnerwerk in het museum: een designvoorwerp zoeken in het museum; een algemeen doel uitkiezen; een activiteit voor kinderen in de klas uitdenken.

Wat heb ik geleerd?
Over design
-  Design staat dicht bij ons.
- Er is over de voorwerpen nagedacht.
- Forms Follow Function: design heeft een functie. Bij kunst gaan we de functionaliteit veel minder in de kijker zetten.

Over het museum:
- Het designmuseum is heel interessant om met de kinderen te doen (en kost maar 50 cent per kind)
- Er zijn vier interessante workshops : de draaimolen van Alessi, Vazen vertellen hun verhaal, Op zoek met dieren, Wees gezeten.
-In het museum doe je vooral aan actief beschouwen om dan in de klas te creëren. .

Over beschouwen:
- Met de werkvormen richt je de aandacht op iets. Je prikkelt de kinderen. Je leert ze gericht kijken.
- Geef de kinderen een deel van het geheel en laat ze de rest zelf zoeken.
- We hebben actief beschouwd (is niet gelijk aan creëren): voelen in een voelzak met een designvoorwerp en beschrijven/tekenen aan je partner, een archetype omvormen tot een designvoorwerp, ontwerpen van vazen in het werkboekje, object zoeken bij een gedicht, met de helft van een voorwerp op foto de rest zoeken in het museum, ...

Over de beeldaspecten van design:
- functioneel
- vorm
- kleur
- materiaal

Over algemene doelen:
Vandaag stond doel 3 in de kijker (= de eigenheid van design aanvoelen, begrijpen en waarderen). Dit was de hoofdgedachte.

Over toepassingen in de klas:
- Je hoeft niet noodzakelijk het museum te bezoeken om rond design te werken. Er zijn tal van mogelijkheden.
- De paperclip is een uitstekend designvoorwerp om de les te starten.
- Stoelen: eerst beschouwen dan creëren van een nieuwe stoel (werken rond een dier, bv giraf)
- Afstappen van het gewone: ontwerp een ... in de vorm van ... (laat de kinderen kaartjes trekken)
- Bedenk een nieuwe naam voor voorwerpen
- Bij de verliefde kurkentrekkers van Alessi bedachten we een drama-activiteit (zie foto).
- Binnen enkele weken krijgen we van het VVKBaO alle activiteiten van de andere deelnemers. Deze zullen voor iedereen toegankelijk zijn.
 Meer info hieromtrent volgt.

Dit interessante boek is te koop in het museum.

Dag van de cultuureducatie: meesterschap en engagement

9.00 u - 9.30 u: onthaal en registratie met koffie - Vooruit Café

9.30 u - 9.45 u : Welkom door dagvoorzitter Maud Vanhauwaert - Theaterzaal

Maud gaat in gesprek met minister Schauvliege en directeur van kunstencentrum Vooruit. Maud Vanhauwaert bewandelt de grens tussen het podium en poëzie. Ze is gestampt uit West-Vlaamse poldergrond en studeerde Woordkunst in Antwerpen.

De passie voor cultuur moet worden doorgegeven, ook in het gezin. Dit is het engagement dat de minister wil aangaan. Kinderen lezen niet graag, terwijl ze veel kansen krijgen om te lezen. Minister Smet kondigde via een videoboodschap aan dat dit zal aangepakt worden, geïnspireerd op de methode van Jane Davis. Dit is zijn engagement.
Deze engagementen zijn een vertaling van de nota 'Groeien in cultuur'.

Mijn engagement was ook vlug bepaald: ik wil meer aandacht schenken aan het lezen in mijn klas. Iedereen mocht zijn engagement op een briefkaart schrijven en adresseren naar jezelf. Binnen twee maanden zal ik post van mezelf ontvangen... benieuwd of ik mijn engagement zal kunnen waarmaken!


9.45 u - 10.35 u Keynote 1: Jane Davis geeft een overzicht van haar werk waarin voorlezen centraal staat.

Ze bespreekt de effecten van voorlezen voor de individuele en sociale ontwikkeling. 'The Reader Organisation' heeft als doel een leesrevolutie teweeg te brengen.

"Als kinderen 13 jaar in school zitten en niet graag lezen, dan is er iets grondig fout", merkte Jane Davis op.

Jane Davis die vol passie spreekt over lezen. "We hebben poëzie, lezen en verbeelding nodig om vooruit te kunnen. Dit is even noodzakelijk als ademen en eten." Jane wil met het oeroude concept van voorlezen de zin in het lezen terugbrengen. Het is een heel simpel concept: gewoon mensen (mensen die niet kunnen lezen, mensen met een depressie, gevangenen, ...  samenzetten en voorlezen. Daarna wordt er informeel over gepraat.

Er werd op deze bijeenkomst een gedicht voorgelezen. Het is nu tijd om te lunchen. Terwijl het merendeel staat aan te schuiven zijn er 8 mensen die dit aan zich voorbij laten gaan en verder praten over het gedicht. Met deze foto wil Jane Davis aantonen dat teksten, poëzie gedachten kan verbinden, ook bij mensen die helemaal niet kunnen lezen.  

10.45 u - 12.45 Sessie 7: Waar zit je meesterschap?

Meesterschap ontstaat in wisselwerking met de wereld en wat ons ten diepste raakt. Kunst is een mogelijke weg om contact te maken met wat ons ten diepste raakt.
In deze workshop gingen we samen met Greet Lhermitte (kunsthistoricus) aan de hand van beelden op zoek waar ons meesterschap ligt en hoe het kan aangescherpt worden.

Na een grondige kunstbeschouwing gingen we aan de slag. 'Kies een werk - weliswaar op gevoel - om je meesterschapsverhaal te vertellen. Afhankelijk van waar je mee bezig bent, zie je dingen anders. Hoe kan dit kunstwerk je helpen?

Allegorie van Ortelis (Hoefnagels). Dit werk sprak mij aan om na te denken over mijn meesterschap. Bij dit schilderij kan ik een heel persoonlijk verhaal schrijven - niet voor publicatie vatbaar :)  -
 

Op de sofa gingen we aan de hand van de tekeningen in dialoog over meesterschap.
Mooie uitspraak: 'Mijn vrolijkheid, mijn intelligentie, mijn gevoel voor eigenwaarde laat ik door niemand meer afnemen. Ik heb gemerkt dat er intelligente mensen genoeg rondlopen. Maar vrolijke mensen daarentegen ?'

12.45 u - 14.00 u Broodjeslunch met animatie en wildcart verrassingen - Concertzaal

14.00 u - 15.40 u Sessie 13: Engagement anno 2013: Vooruit, 100 jaar later

Deze sessie zoomt in op de maatschappelijke rol die een kunstencentrum in een stad en in de samenleving kan innemen. De Vooruit bestaat 100 jaar en deze plek is in de stad geëvolueerd en heeft nu een andere betekenis dan 100 jaar geleden. 1913: Er werd gestaakt voor stemrecht. 2013: Opnieuw stakingen bij sluitingen. Een kunstenaar maakt daar een kunstwerk van:

De Vooruit staat midden in de samenleving, in de stad. THINK PLAY - ACT SHARE is nu het motto.
 

15.40 u - 16.15 u Keynote 2: De kip en de CosmoGolem: kunst buiten de kunst.

Conceptuele kunstenaar Koen Vanmechelen geeft ons een kijk op de projecten waar hij mee bezig is, en waarin diversiteit, identiteit en engagement centraat staan. Hij deelde met ons zijn visie op kunst buiten de kunst en de kunst midden in de samenleving.
Hij heeft onze cultuur vertaald in een kip. De kippen als symbool van een ontmoeting tussen twee culturen. Hij begon met het kruisen van twee kippen om uiteindelijk tot een kosmopolische kip te komen, als symbool van een culturele samenleving.

Om 16.15 u: receptie in de concertzaal... maar jammer genoeg moeten missen om de personeelvergadering bij te wonen (gelukkig ook met receptie :) )