Proefkonijntjes

Maandag in het vijfde leerjaar.

Een torenhoge stapel met 20 nieuwe schetsboeken. 

De geur van verse boeken komt ons tegemoet. 

Nog onbeschreven boeken. 

Veertig glinsterende oogjes...  

"Juffrouw.... wat gaan we daar mee doen? Voe wa is dadde? Is dat voor ons?"

Ik vertel de leerlingen dat ze voor proefkonijn mogen spelen. Ik vertel over de schetsboeken bij de kleutertjes. Over wat de bedoeling is. Dat de kinderen van het derde kleuter volgend jaar hun boek zullen meenemen naar het eerste leerjaar. En dan naar het tweede, enzoverder. Dat ik met hen wil uittesten wat we kunnen doen met oudere kinderen en een schetsboek. Ik toon het de voorbeeldjes uit de Freinetschool "De Harp".Ik vertel over vrije teksten.

De vingertjes beginnen te jeuken. Het enthousiasme is enorm en hartverwarmend.
Stiften en potloden konden niet vlug genoeg uit de boekentas gehaald worden.
Hun naam staat er op. In allerlei vormen en kleuren, de eigenheid van het kind wordt onmiddellijk tevoorschijn getoverd.
Gisteren mochten ze (zoals Arman graag deed) met letterstempels hun naam stempelen om de kaft te decoreren.
Van enkele kinderen staat het eerste tekstje er al in. "Mag ik echt kiezen waarover ik schrijf? Moet het echt gebeurd zijn? "
Ik was ontroerd door het enthousiasme. Ik moest even slikken toen ik het meisje dat nooit spreekt zie schrijven, twee bladzijden vol. Toen wist ik: dit is het!
Nu volhouden. En even nadenken... Wat zal ik doen wanneer de inspiratie op is? En zal ik ook eens van een tekening vertrekken en dan een tekst laten schrijven?

"Voorbeeld uit Freinetbeweging, Werken met vrije teksten"

Op bezoek in De Harp

Vorige week vrijdag werd ik heel hartelijk ontvangen in de Freinetschool De Harp in Gent. Ik wou wel eens zo'n 'vrije tekstenboek' zien en wat foto's van maken.
Ik heb enkele schetsboeken mogen inkijken.
't Is echt prachtig om te zien hoe zo'n boek kan groeien.
Ik heb heel wat bruikbare achtergrondinformatie kunnen lenen van de school.

Wat en hoe?

- De leerling is eigen auteur en illustrator. De leerling beslist zelf waarover hij schrijft. De teksten gaan vaak over eigen ervaringen, gedachten en gevoelens en zijn grepen uit het leven van kinderen.

- Kleuters maken een tekening of werkje in hun schrift en vertellen erover aan de leerkracht. De leerkracht schrijft op wat de kleuter vertelt.

- Wanneer de kinderen zelf kunnen schrijven, maken ze eerst een kladwerk. Dit werk wordt besproken met de leerkracht (spelling, taalgebruik, ...) Soms vertrekt het kind vanuit een tekening, soms schrijven ze eerst een verhaal en maken dan een illustratie erbij.

- Er worden verschillende technieken aangeboden. Zo wordt het boek interessant. Tijdens het bezoek maakte de directeur me erop attent dat de kleuters zoveel verschillende technieken gebruiken en dat dit naar het einde van het lager onderwijs wat verwaarloosd wordt. Het is goed om er op toe te zien dat ook in het vijfde en zesde leerjaar niet enkel met stift en kleurpotlood wordt gewerkt, maar dat er ook andere technieken worden aangeboden.

- De teksten worden gebruikt om aan taal te doen (bvb nastempelen van een woord,omcirkelen van een woordje, ...)

- De teksten worden voorgelezen in de klas en er wordt een appreciatie op gekleefd.

- Ouders appreciëren deze mooie herinnering enorm.

- Je leert het kind heel goed kennen en het boek toont in al die jaren de evolutie in taal, tekenen, gedachten, ...

Zoeken naar evalueren...

Tijdens de opleiding 'muzocoach' werden we ondergedompeld in de o zo ongekende wereld van evalueren en rapporteren. Ongekend en ook een beetje onbemind...
Mijn zoontje zat toen in het eerste kleuter en hij kreeg elke ongeveer een schriftje mee waarin hij een mens getekend had. Je ziet de tekenkunsten van je kind evolueren. Heel leuk om als ouder dit te zien.

Zelf ben ik ook een fan van schetsboeken. Ik kriebel elk jaar een schetsboek vol en die bewaar ik. Heel leuk om later nog eens in te bladeren. Je ziet waar je toen mee bezig was, wat me bezielde, hoe ik me voelde. Een getekend dagboek in feite.

Toen ik het rapport Bamford las, kwam ik het volgende tegen:

"Er zijn enkele uitstekende voorbeelden van scholen die innovatieve manieren hebben ontwikkeld om zowel het leerproces bij de kinderen inzake kunst te beoordelen als dit leerproces aan de ouders te rapporteren. Eén van de bezochte scholen houdt bijvoorbeeld gedetailleerd verslag bij in een ‘vrije tekstenschrift’. Dit start wanneer
het kind begint op school (op de leeftijd van twee en een half jaar) en wordt gedurende de hele schoolcarrière bijgehouden en geüpdatet. Kinderen kiezen welke leerprocessen ze willen in het portfolio tonen en elk werkje houdt een reflectieve analyse in. Aanvankelijk wordt het door het kind gedicteerd en door de leerkracht geschreven, maar in latere jaren wordt het volledig door het kind geschreven. Deze portfolio’s zijn gemakkelijk toegankelijk in de klas. Vier keer per jaar worden ze naar huis gestuurd opdat de ouders ze zouden bekijken en met hun kinderen bespreken.
Deze portfolio’s bieden een heel mooi en gedetailleerd verslag van de groei van het kind als leerling en zijn leerprestaties, en tonen op een bijzonder efficiënte manier de progressie op kunstgebied. Om de portfolio’s aan te vullen heeft de school een heel uitgebreid rapporteringprogramma dat samen met de kinderen is opgesteld. Elk kwartaal gebeurt een gedetailleerde zelfbeoordeling, een beoordeling door de leerkracht en reflectie van de ouders. In plaats van beoordeeld te worden ten opzichte van normen (d.w.z. ten opzichte van gemiddelden) rapporteert de school de individuele groei aan de hand van vooraf bepaalde leercriteria en met behulp van een systeem gebaseerd op emoticons (b.v. smileys)."

Ik kwam te weten welke school dit was en ik wilde er meer van weten. Wat is een 'vrije tekstenschrift'? Hoe begin je eraan? Kunnen wij dat op onze school ook realiseren? De antwoorden op deze vragen zal ik op deze blog formuleren onder het label 'evalueren met een schetsboek'

Dit zijn drie voorbeelden van een vrije tekstenboek van de leerlingen van de Freinetschool 'De Harp' Gent. In mijn volgend bericht breng ik verslag uit van mijn bezoek aan deze muzische school.